Trận chiến mới của “Hiệp sỹ bộ gõ" tiếng Việt UniKey

Năm nay là tròn 20 năm kể từ ngày trước hết Phạm Kim Long viết phần mềm miễn phí UniKey (tên ban sơ là TVNBK). Lúc đó, Long đang là sinh viên năm thứ năm của Đại học Bách khoa Hà Nội, và thi viết phần mềm gõ tiếng Việt với ba bạn khác trong lớp bằng tiếng nói Assembly, xem chương trình của ai nhỏ nhất (lúc đó Long thắng cuộc với bộ gõ chỉ có 2Kb). Bản cho Windows được viết vào đầu năm 1998 khi Long đang theo học chương trình nghiên cứu sinh tại Đại học kỹ thuật Prague, Cộng hòa Séc. Sản phẩm lấy tên là “LittleVnKey” nhưng cũng chỉ dùng riêng và dành tặng một số bạn bè, chưa tương trợ Unicode. Cuối năm 2000, khi đang bí về luận án, Long tình cờ ghé thăm Diễn đàn tin học của VietnamNet, thấy mọi người đàm luận rất sôi nổi và nao nức về việc Unicode tiếng Việt được tương trợ trong Windows. Câu hỏi thường thấy nhất ở Diễn đàn lúc đó là: “Ai có... Crack của VietKey không?”.Vậy là ý tưởng về một bộ gõ miễn phí hỗ trợ Unicode dựa trên TVNBK ra đời. “Thực ra, lúc đó cũng vì máu nghề nghiệp, muốn dùng chương trình của chính mình tạo ra nữa," Long tâm tư. Sau một đêm thiết kế, hai đêm lập trình liên tục, bản UniKey trước nhất tương trợ mã Unicode được Long ban bố trên Diễn đàn của VietnamNet. Trong khoảng bốn tháng đầu, UniKey liên tục được cập nhật (1-2 tuần/lần) và ý kiến phản hồi của người dùng là điều quan trọng nhất giúp phần mềm này phát triển. Thời khắc đó, Long nhiệt tình đáp hầu hết e-mail gửi đến. Các lỗi do người dùng phát hiện thường được sửa ngay trong đêm và cập nhật luôn lên diễn đàn. Trong khi cậu lưu học trò vẫn mê mải cải tiến chương trình thì những quan điểm trên diễn đàn chê bai, hiềm nghi nhiều hơn khen. Thậm chí có thành viên còn tung tin UniKey chứa virus. Thế nhưng, chính những sự chê bai, ngờ này càng xúc tiến Long cải tiến bằng được những lỗi của UniKey để chinh phục người dùng. “Tôi muốn mọi người dùng UniKey vì nó tin tưởng.#, Đơn giản, dễ sử dụng chứ không phải miễn phí," Long khẳng định. Sau đó, khi UniKey hoạt động ổn định, bộ gõ này nhận được rất nhiều email khen ngợi của người dùng chứ không bị “ném đá” như trước. Và bốn năm sau khi ra đời, UniKey trở nên bộ gõ thống trị tuyệt đối trên máy tính của người dùng Việt Nam. Năm 2003, nhờ những đóng góp vô điều kiện, sẵn sàng phục vụ cộng đồng qua sản phẩm UniKey, Phạm Kim Long nằm trong số những cái tên nổi trội được e-CHÍP (tùng san về công nghệ thông báo đình đám lâm thời kỳ đó) trao tặng danh hiệu “Hiệp sỹ công nghệ thông tin” đời trước nhất. Năm 2006, phê duyệt một Việt kiều, Apple - hãng công nghệ danh tiếng nhất thế giới, yêu cầu Phạm Kim Long cho phép dùng mã nguồn UniKey trên các sản phẩm của họ (trước đó, người dùng Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn khi nhập tiếng Việt trên máy tính Mac). Và hãng công nghệ Mỹ nhận được sự đồng ý của chàng “Hiệp sỹ công nghệ thông báo” với quyền dùng miễn phí mã nguồn. Đến nay, tất các bộ gõ tiếng Việt của Apple trên Mac OS và iOS đều dùng lõi của UniKey. San sẻ về thành công của UniKey, Long nói: “Không có sự ủng hộ của người dùng thì UniKey không thể phát triển như hiện giờ. Người dùng có nhiều nhu cầu khác nhau, phần lớn nhu cầu rất xác đáng. Chính họ đề nghị những tính năng rất hay mà mình không nghĩ ra. Qua UniKey, mình có thêm rất nhiều bạn tốt." Tự bạch của “Hiệp sỹ bộ gõ” Thời trung học, mình học chuyên toán ở trường Hà Nội-Amsterdam. Học cũng nhàng nhàng thôi, chẳng có gì trội. Lý do khiến mình nhớ trường “Ams” nhất là vì có rất nhiều... Bạn gái ở các lớp chuyên ngữ rất xinh. Sau đó, mình vào Đại học Bách khoa Hà Nội học lớp Tin A, K36 (1991-1996). Hai năm cơ bản khá khó nhọc vì không quen với “lò luyện kim” của Bách khoa (phải học đủ các môn, có những môn chẳng biết học để làm gì). Ba năm sau, khi chuyển sang giai đoạn hai thì học nhàn hơn do hồi ấy ngành tin học vẫn còn khá mới mẻ, không có nhiều môn phải học. Thời của mình, điều kiện cho sinh viên thực hiện gần như thường có gì. Cũng chẳng mấy ai có máy tính cá nhân chủ nghĩa ở nhà, bọn mình toàn phải chạy ra ngoài thuê máy. Chuyện đi từ 7-8 giờ sáng để xếp hàng chọn máy tốt là điều thường nhật. Tiền học bổng không đủ trả tiền thuê máy. Thích nhất khi học ở Bách khoa là được ở trong một môi trường mà bạn bè gồm rất nhiều người sáng dạ, ham học hỏi. Chính điều đó góp phần tạo ra động lực phấn đấu - một trong những lý do dẫn đến sự ra đời của UniKey sau này./.